Türkologiya elminin banisi sayılan, XI yüzillikdə yaşayıb-yaratmış görkəmli türkoloq, Mahmud Kaşğari tərəfindən qələmə alınmış “Divanü luğat-it –Türk” əsəri təqribən 9 minə yaxın türk sözünü əhatə edir. Bu sözlər, leksik vahidlər müxtəlif türk dillərinə aiddir: uyğur, qırğız, qıpçaq, yağma, çigil, arğu, oğuz və s. Bu doqquz minə yaxın sözün bəzilərinin yanında Mahmud Kaşğari o sözlərin hansı dilə aid olduğunu göstərmişdir. Tanınmış tatar tədqiqatçısı Ə.N.Nəcipə görə Mahmud Kaşğari öz “Divan”ında 31 türk dialektinin adını çəkir. Mahmud Kaşğari yalnız bir dilə aid olan sözlərdən misal gətirmək məqsədilə arqu dilinə 42 dəfə, barsqan dilinə 6, bulqar dilinə 6, ıtlık dilinə 1, karluk dilinə 7, gəncək dilinə 17, qıpçaq dilinə 15, karluk-türkmən dilinə 1, kotaya 1, göçüyə 1, oğuza 232, soqut 1, tubuta 2, türk dilinə 9, öz türk dilinə 5, uyqur dilinə 10, kaşqar dilinə 3, uç dilinə 3, xötən dilinə 1, çigil dilinə 44, yağma dilinə 5 dəfə müraciət etmişdir (1,33-36).