Allahın zati adlarının dini-elmi təhlili (Azərbaycan əlyazmalarına əsasən) - Rəhnulla, Yeganə (Din Araşdırmaları Jurnalı, 2021)
Bütün səmavi dinlərdə olduğu kimi, İslam dinində də Allahın ad və sifətləri Quran ayələri və hədislərə əsaslanaraq geniş tədqiq olunur. Allahın bu atributları “Əsmaul-husna” dini terminində cəm olaraq ilahiyyatın müxtəlif sahələrinin, əsasən, kəlam elminin bölməsini təşkil edir. Kəlam elminin mübahisəli bölməsi olan ilahi sifətlər haqqında alimlərin bir-birlərindən fərqli fikirləri var. Bütün bu fikirləri cəmləşdirərək, məşhur İslam alimi Əbu İsa ət-Tirmizinin “Əsmaul-husna” təsnifatı əsasında Allahın sifətlərinin üç hissəyə zati adlar, kəvniyaradılışla, varlıqla bağlı adlar və insanla əlaqəli adlara ayrıldığını əsas götürmək olar. Bu məqalə özündə Allahın zati adlarının bir hissəsinin, yəni Allah adından başlayaraq, əl-Məcid adma kimi olan adların Azərbaycanda saxlanılan Sədrəddin əl-Konəvinin “Şərhi-əsma-Allahil-husna”, Sədrəddin əşŞirazinin “Təfsir əl-Quran” və müəllifi məlum olmayan “Şərh əsmAllah” əsərlərinin əlyazma nüsxələri əsasında dini-elmi təhlilini ehtiva edir. “Şərh əsmAllah ” əsərinin müəllifi məlum olmasa da, Allahın gözəl isimlərindən bəhs edən əlyazmalar arasında öz iri həcmi və adların geniş şərhi ilə fərqlənir. AMEA Məhəmməd Füzuli adma Əlyazmalar İnstitutunda Sədrəddin əş-Şirazinin “Təfsir əl-Quran” əsərində Allahın gözəl adları ilə bağlı olan hədisin şərhində isimlərin siyahısı, mənası, şərhi mükəmməl şəkildə təqdim olunmuşdur. Sədrəddin Konəvinin “Şərhi-əsma-Allahil-husna” əsərində qeyd etdiyi irfani fikrinə görə, insan əxlaqının inkişafı və həqiqətə çatması “Əsmaulhusna”mn öyrənilməsi ilə mümkündür. Bu səbəbdən, Allahın gözəl adlarının təsəvvüfdə izahı, şərhi və tədqiq edilməsi önəmli sahələrdən biri olaraq geniş yayılmışdır.