Keçid dövrü və avtoritar rejimlərdə din-siyasət münasibətləri - Qənbərov, Asəf (Din Araşdırmaları Jurnalı, 2023)
Bu məqalədə demokratik, avtoritar və keçid dövründə olan siyasi rejimlərdə din-dövlət və din-siyasət münasibətləri araşdırılır. Məlum olduğu kimi, dünyada mövcud olan cəmiyyətlərin din-dövlət münasibətlərini tənzimləyən, dövlətin din siyasətini müəyyənləşdirən müxtəlif siyasi strukturlar formalaşmışdır. Bu mənada, dövlətin siyasi rejimi ilə din siyasətinin sıx əlaqədə olduğunu söyləmək mümkündür. Həmin problemdən bəhs edən məqaləmizin əsas arqumenti bundan ibarətdir ki, dövlətin din siyasətinin məqsədi və əsas hədəfləri siyasi rejimin xarakterindən asılı olaraq bir-birindən fərqlənir. Beləliklə, liberal-demokratik rejimlərin din siyasətinin əsas məqsədi – dini etiqad azadlığını təmin etməkdir. Bu məqsədə yönəlmiş din-dövlət münasibətləri liberal-dünyəvi modeldə özünü büruzə verir. Qeyd etmək yerinə düşər ki, keçid dövrünü yaşayan cəmiyyətlərdə dini etiqad azadlığı ilə bağlı bir çox məhdudiyyət və qadağaların ortaya çıxdığı müşahidə olunur. Əslində, bu vəziyyətlərdə dövlətin din siyasətinin əsas məqsədi sosial sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsidir. Avtoritar rejimlərdə isə dövlətin din siyasəti vətəndaşların konstitusiya hüquqlarını təmin etməkdən daha çox, hakim elitanın şəxsi maraqları və hakimiyyətin legitimlik axtarışlarının alətinə çevrilir.