Xvacaqan-Nəqşbəndiyə təliminin əsasları - Rahimov, Kamilcan (Din Araşdırmaları Jurnalı, 2022)
XII əsrdə Xoca Əbdülxaliq Qicduvani tərəfindən əsası qoyulan, onun ardıcılları tərəfindən təkmilləşdirilən və yeddinci pir – rəhbər Xoca Bəhaüddin Nəqşbənd tərəfindən öz mükəmməllik səviyyəsinə çatan XvacaqanNəqşbəndiyə təlimi sufizm tarixində ən mükəmməl və təkmil sufi təlimlərindən biridir. Təlim üç prinsip üzərində qurulmuşdur: 1) Şəriət və Sünnə; (2) Zikri-xəfi; 3) on bir dirək (huş bar dam, nəzər bar qədəm, səfər dar vətən, xəlvət dar əncüman, yadkard, bazqaşt, nigahdaşt, yaddaşt, vüqufi zəmani, vüqufi ədədi, vüqufi qəlbi). O, Orta Asiyada sufizmin yeni və təkmil növüdür və ictimai fəal sufizmin inkişafı və yayılmasında mühüm rol oynamışdır. Bundan əlavə, Xvacaqan-Nəqşbəndiyə təlimində mövcud olan mərkəzləşdirilmiş və mükəmməl mürid yetişdirmə üsulu üsulun daxili uzlaşmasını təmin etmiş, təlimin sürətlə və geniş yayılmasına kömək etmişdir. Bu məqalədə Qicduvanidən Nəqşbəndə qədər olan Xvacaqan-Nəqşbəndiyə təriqətinin banilərinin sufizm baxışları və ideyalarının təhlili əsasında Xvacaqan-Nəqşbəndiyə doktrinasının əsasları və prinsipləri ümumiləşdirilmişdir.